نشست بازشناسی کتاب «این کیمیای هستی» اثر دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی

    
تعداد بازدید: 1828
    
زبان : فارسی
         
دسته بندی : عمومی
    
نویسنده خبر :

نشست بازشناسی کتاب «این کیمیای هستی»

اثر دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی

 

نشست بازشناسی کتاب این کیمیای هستی، اثر دکتر شفیعی‌کدکنی، روز یکشنبه ۲۵ فروردین‌ماه ۱۳۹۸، ساعت ۱۷ در مجموعه‌ی تالار حافظ، به همت مرکز حافظ‌شناسی و کرسی پژوهشی حافظ با همکاری اداره‌ی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس و مرکز پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز با حضور جمعی از دانشگاهیان و اهالی فرهنگ و ادب برگزار شد.

این مراسم که سیصدوبیست‌ویکمین نشست از مجموعه برنامه‌های مرکز حافظ‌شناسی است با پخش مستندی درباره‌ی استاد شفیعی‌کدکنی آغاز شد، سپس دکتر کاووس حسن‌لی، مدیر مرکز حافظ‌شناسی پس از خوشامدگویی به حاضران و سپاسگزاری از سخنرانان جلسه، یادآور شد که در مراسم افتتاحیه‌ی بیست‌ودومین یادروز حافظ (۲۰ مهرماه ۱۳۹۷)، کتاب این کیمیای هستی رسما رونمایی شد، اما در آن زمان امکان و مجال بررسی این کتاب نبود به همین دلیل مركز حافظ‌شناسى نشست اختصاصی این اثر را در برنامه‌ی كاری خود قرار داد و هم‌اینک بسیار خرسندیم که به بهانه‌ی بازشناسی کتاب اين كيمياي هستى گردهم آمده‌ایم.

مدیر کرسی پژوهشی حافظ، درخصوص کتاب این کیمیای هستی با اشاره به اینکه، مطالب این کتاب در سه جلد و نزدیک به ۱۳۰۰ صفحه (۱۲۸۰صفحه)، از سوی انتشارات سخن، در سال ۱۳۹۷ منتشر شده است، گفت: البته آقای دکتر شفیعی‌کدکنی وعده‌ی تالیف جلد چهارم و پنجم این کتاب را هم داده‌اند.

وی افزود؛ به دلیل ماهیت این کتاب که برخی مطالب آن پیش از این به گونه‌ای پراکنده در آثار دیگر آقای دکتر شفیعی‌کدکنی آمده است، مباحث گاهی به‌ناگزیر تکرار شده و استاد شفیعی‌کدکنی در مقدمات، از این ناگزیری تکرار چندین بار سخن گفته‌اند. اما بازهم مطالب خواندنی دیگری در این مجموعه وجود دارد؛ از آغاز جلد نخست که آقای دکتر شفیعی‌کدکنی از بیماری «انشانویسی در تحقیقات ادبی» سخن می‌گویند تا بحث پایانی جلد سوم که بحث «مستور و مست» و پیوند آن با اندیشه‌های صوفیانه و اشعری‌گری است و بحث آدم و نیز اراده‌ی معطوف به آزادی که از دید دکتر شفیعی‌کدکنی هیچ یک از سخن‌سرایان ایرانی از این نظر به پای حافظ نمی‌رسند.

ایشان در پایان ضمن قدردانی از همه‌ی حاضران، سپاس ویژه‌ی خود را به استادان ارجمند، جناب آقایان دکتر جعفر مؤید شیرازی و دکتر نصرالله امامی و خانم دکتر منیژه عبدالهی که دعوت ایشان را برای سخنرانی در این جلسه و بازشناسی کتاب یادشده پذیرفتند، تقدیم کرد و پیام دکتر مویدشیرازی را مبنی‌بر عذرخواهی بابت حضور نداشتن در جلسه به دلیل کسالت به حاضران رساند.

 

در ادامه‌ی این مراسم، دکتر نصرالله امامی، استاد بازنشسته‌ی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، سخنان خود را با محور گستره‌ی پژوهشی آثار دکتر شفیعی‌کدکنی آغاز کرد و گفت: حوزه‌ی پژوهش‌های استاد شفیعی‌کدکنی شامل گستره‌ی چشمگیری است که پژوهش‌های مستقلی در حوزه‌ی نقد و تصحیح متون کهن و معاصر، تاریخ‌نگاری ادبی و سبک‌شناسی، عرفان‌پژوهی و چند شاخه‌ی دیگر را دربرمی‌گیرد.

ایشان به چاپ‌های پیشین کتاب این کیمیای هستی اشاره کرد و گفت: این کیمیای هستی نام مجموعه‌ای آراسته به نام استاد شفیعی‌کدکنی است. چاپ اوّل این کتاب در یک جلد، به همت ولی‌الله درودیان، در سال 1378 به‌وسیله‌ی انتشارات آیدین تبریز منتشر شد. این چاپ با وجود شهرت خود به اعتبار نام و جایگاه استاد شفیعی‌کدکنی، بازتاب درخور و چشمگیری نیافت و علت این موضوع، شاید سلیقه و شیوه‌ی تدوین این اثر بود که براساس پسند گردآورنده و نه عاملیت و نظر استاد انجام شده بود. همین موضوع سبب شد تا پژوهشگرانی که به این اثر استناد می‌کنند، به‌ویژه در بخش یادداشت‌ها، با احتیاط عمل کنند؛ زیرا گردآورنده در برخی از یادداشت‌ها، به اجتهاد خود مطالب و شواهدی افزوده که به لحاظ علمی مجاز به انجام آن نبوده است. چند سال بعد استاد شفیعی‌کدکنی زیر نظر خود، چاپ جدیدی از این اثر به دست داده که به‌کلی با چاپ پیشین آن متفاوت است. چاپ اخیر که یک‌بار در سال 1396 و باردیگر در سال 1397 به‌وسیله‌ی انتشارات سخن در سه جلد منتشر گردیده است.

وی در ادامه به معرفی هریک از سه جلد کتاب یادشده پرداخت و گفت: جلد اول از این چاپ، به بوطیقا یا شعرشناسی حافظ اختصاص یافته که مجموعه‌ای از مقالات کوتاه و بلند پیرامون شعرشناسی حافظ است. برخی از این مقالات برگرفته از دیگر آثار استاد و بعضی برای اولین‌بار است که منتشر می‌شود. جلد دوم شامل یادداشت‌های استاد در حوزه‌ی واژگان حافظ است که گونه‌ای مطالعه‌ی فیلولوژیک و واژه‌شناسی در شعر حافظ است و می‌تواند برای درک مفردات و مفاهیم شعر حافظ، مفید و مغتنم باشد. جلد سوم کتاب، شامل درسنامه‌های حافظ از سال 1349 به بعد در درس حافظ‌شناسی استاد است که در دانشگاه تهران برگزار می‌شده و همچنان ادامه دارد. درنتیجه اثر حاضر ممکن است در آینده نیز گسترش یابد و چاپ مجلدات جدیدی از آن بر اساس تقریرات و یافته‌های علمی جدید ادامه پیدا کند و منتشر شود. بخش اخیر یعنی جلد سوم، با همکاری شمار بسیاری از شاگردان استاد نگاشته شده و هر قسمت از آن شیوه و نثر خاص خود را دارد و استاد تنها به ویرایش و نظارتی اجمالی بر این بخش اکتفا کرده است.

امامی در پایان سخنان خود، کتاب سه‌جلدی این کیمیای هستی را یکی از آثار بسیار مهم و مؤثر در حوزه‌ی حافظ‌شناسی خواند و مطالعه‌ی بردبارانه‌ی آن را به همه‌ی دانشجویان و علاقه‌مندان شعر حافظ توصیه کرد.

 

 

دکتر منیژه عبدالهی دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز، آخرین سخنران این نشست بود. وی با استناد به کتاب این کیمیای هستی گفت: استاد محمدرضا شفیعی‌کدکنی بر این باور هستند که در بوطیقای حافظ معانی بر بیان مقدم است. (این کیمیای هستی، ج2، ص113) به نظر می‌رسد این مفهوم و این عبارت درباب سه جلد کتاب این کیمیای هستی که حاصل تقریرات ایشان در سلسله درس‌گفتارهای حافظ‌شناسی است، نیز صادق است. به دیگر سخن، کتاب این کیمیای هستی فارغ از رسم و رسوم رایج در تالیف کتاب‌های تحقیقی و پژوهشی، تنها به معنا و مفهوم و محتوا نظر دارد و در پرداخت معانی حافظانه هیچ آدابی و ترتیبی نمی‌جوید. از این‌رو کسانی که در جست‌وجوی متنی منسجم و تحقیقی در خصوص شعر حافظ هستند، نمی‌توانند خواسته و مطلوب خود را در این کتاب بیابند. از سوی دیگر اما، کتاب کام و مراد حافظ‌دوستانی راکه می‌خواهند چندی با مضامین، واژه‌ها، ترکیب‌ها و اندیشه‌های حافظ، بی‌واسطه، سرکنند و خاطر خوش دارند، برآورده می‌کند و ذوق ادب‌دوستانی را برمی‌انگیزد که می‌خواهند چندی بی‌مزاحمت سخت‌گیری‌های نوشته‌های رسمی، در فضای شعر حافظ نفسی تازه کنند و احیانا پروازی و فراز و فرودی حافظ‌وار را تجربه کنند.

برچسب ها :
 
از   0   رای
0

گزارش تصویری این خبر

مطالب پیشنهادی از سراسر وب

شهرستانی‌ها هم می‌تو ...

سرمربی فجرسپاسی می‌گوید راه درستی نیست این&zw ...

دستغیب: قصد توهین به ...

وضیحات سیداحمدرضا دستغیب رییس شورای اسلامی ‌ش ...

زلزله دور شیراز می چ ...

ساعت ۱۲ و ۱۸ دقیقه روز گذشته شیراز لرزید؛ آن‌ ...

آیین نامگذاری خیابان ...

در یکصد و سی و یکمین جلسه علنی شورای اسلامی شهر ته ...

مدیرکل ورزش و جوانان ...

مدیرکل ورزش و جوانان فارس اعلام کرد:حضور ورزشکاران ...

فصل گرانی زيتون فارس

كشت و نگهدارى زيتون براى كشاورزان و باغداران استان ...

برگزار نشدن نماز جمع ...

شورای سیاستگذاری ائمه جمعه در اطلاعیه‌ای اعلا ...

گزارش استاندار فارس ...

استاندار فارس در ارائه گزارشی از روند اجرای طرح فا ...

نظرات